Sinds september ben ik begonnen met de introductiecursus bij Zen.nl. Dit was nodig, want sinds ik verliefd ben geworden en ben gaan samenwonen ben ik bepaalde routines die voor mezelf belangrijk zijn kwijtgeraakt. Het zijn juist die routines die het zo belangrijk maken om een avontuurlijk leven te leiden voor een dromer als ik.

Twaalf jaar geleden kwam ik al in aanraking met mindfulness. Via de POH-GGZ in Dongen kreeg ik tips hoe te stoppen met piekeren. Dat piekeren zorgde namelijk voor veel negatieve, zelfs depressieve, gedachten. Via de app Headspace leerde ik in korte tijd mijn gedachten los te laten en aandacht te geven aan dat wat belangrijk was, soms even helemaal niks doen. Dit was zeer effectief. Ik kon zelfs na een tijdjes los komen van de anti-depressiva door deze mentale oefeningen dagelijks toe te passen. Headspace kon ik ook loslaten en ik paste meditatie-oefeningen toe in mijn dagelijkse werkzaamheden. Als kok vond ik Zen in het heel precies snijden van groente, het handmatig draaien van gehaktballen (zelfs kilo’s aan soepballen deed ik met de hand), het prikken van saté en snijden van friet. Soms kreeg ik dan de opmerking dat ik dit werk door de hulpkoks moest laten doen, zij waren een stuk goedkoper. Daarop antwoorden ik dan eerlijk: “ik heb dit soort momenten nodig, dit soort routineklussen gebruik ik om mijn hoofd tot rust te laten komen.” Vreemd vonden ze me misschien, maar mijn baas liet mij mijn gang gaan. Waarschijnlijk dat de snelheid waarmee ik die handelingen deed ook een stuk hoger lag dan de snelheid van mijn Padawans. Win-win situatie.

Ik zou een goede MEP-kok zijn. Routines hebben in mijn dagelijkse leven vind ik belangrijk. Toch zou te veel routine voor mij niet goed zijn. Het staat namelijk één ding in de weg: avontuur. Routines zorgen voor veiligheid. Ingebouwde patronen die zorgen dat je niet te veel hoeft na te denken. Automatismes. Eigenlijk net zoals ademhalen en het ritme van je hart essentiële automatismen zijn. Als die automatismes, de basis die ervoor zorgt dat je in leven blijft, allemaal blijven werken dan komt er weer ruimte vrij voor het avontuur. Ontdekkingstochten naar nieuwe stippen op de horizon. Dit avontuur is vrijheid en zorgt voor nieuwe inspiratie, motivatie en uiteindelijk nieuwe creaties. En als je die creaties dan weer eigen maakt en toepast in je dagelijkse leven door vaak te oefenen, dan komt er vanzelf weer meer tijd voor een nieuw avontuur. De cirkel van het leven, maar dan anders, of exact hetzelfde.

Jaren geleden kampte ik al met depressies. Ik liet me onderzoeken en kreeg medicatie. Die medicatie zorgde voor rust, maar nam ook de ruimte weg voor creativiteit. Dit vond ik erg moeilijk om te aanvaarden. Daarom ben ik begonnen met het afbouwen van medicatie en later alleen gaan vertrouwen op mindfulness en zen worden. Als ik niet werk is Zen worden niet zo moeilijk. Tien, vijftien of zelf 25 minuten mediteren op een kussentje in een prikkelloze ruimte is een uitdaging maar lukt wel, vooral als je neus niet verstopt zit door snot. Ik weet niet of ik de Dalai Lama versla, maar ik wil de uitdaging best aan in zijn tempel in de Himalaya ver van “de echte wereld”. Zen toepassen in een overspannen keuken is een uitdaging van een andere categorie. Probeer je maar eens in te beelden dat je de rust bewaard terwijl de bonnenprinter nieuwe orders uitspuugt, jouw collega niet weet waar het ontdooide brood ligt, de keukenhulp vraagt om het recept van de rode linzensoep, een gerecht wordt teruggebracht omdat de bediening vergeten te vermelden was dat mevrouw allergisch voor appel is (je hebt op de menukaart niet vermeld dat er appel in jouw salade zit…), de afzuigkap boven je op stand 5 staat, de zoemer van de oven afgaat, de kookwekker al een minuut lang staat te piepen en dan had je ook nog zelf een pannetje met melk op het vuur staan en die kookt op datzelfde moment net over….. en we weten allemaal hoe het rvs van het fornuis eruit komt te zien van aangekoekte melk…. dat wordt vanavond na werktijd schoonmaken met staalwol….

Een aantal weken geleden werd er een routine doorbroken in de zendo. Bij binnenkomst zag ik dat mijn eigen Obi Wan Kenobi vandaag geen les zou geven. In plaats daarvan kregen we Han Solo, althans dat dacht ik aanvankelijk. Hij stelde zich voor en vertelde ons dat hij het traject zenleraar aan het bewandelen was. Hij had een rustige uitstraling, maar hij gaf wel aan dat hij het spannend vond, het was namelijk zijn eerste les en het was direct een moeilijke les. Hij moest namelijk het denkmodel van het mediteren aan ons uitleggen. We kregen allemaal een kaart (zie afbeelding) met daarop de kleuren van de regenboog. Hij probeerde ons de kaart uit te leggen en ik merkte dat ik het langzaam begon te begrijpen. Na enige tijd mochten we vragen stellen en we gingen de kring rond. Ik zat aan het einde van de ring en zei: “deze regenboogkleuren maken dat het model er heel vriendelijk uitziet, maar dit toe te passen op mijn werkplek, de keuken, en vervolgens bij thuiskomst, met alle opgekropte frustraties en ook een partner hebben die ook een werkdag heeft gehad, dan hadden ze beter kunnen kiezen voor wat meer grijstinten, toch?.” Ik zag dat mijn nieuwe leraar moeilijk een lach kon onderdrukken en hij zei: “Dus jij werkt in de keuken? Ik ben namelijk ook al de helft van mijn leven kok, en de laatste 12 jaar van mijn leven heb ik zelfs mijn eigen restaurant. Dit model toepassen in de praktijk is het moeilijkste wat er is. Maar het gaat om de toepassing.” Dit kon geen toeval zijn dacht ik. Ineens zag ik Han Solo veranderen in Master Yoda. Deze man zou mij misschien kunnen helpen met het omzetten van Zen naar mijn dagelijkse praktijk. Mij helpen bij het bereiken van mijn doel die ik tijdens de tweede lesdag had opgesteld, door tips en trucs te geven.

Ik merkte sensaties op in mijn lichaam, maar ik durfde hem niet meteen te benaderen na de les. Daarnaast moest ik er snel van door, ik had mijn vrije middag te vol gepland. Toch bleef de ontmoet door mijn hoofd spoken en ik zocht de gastdocent op via LinkedIn. Al snel vond ik hem en ik stuurde een verzoek tot het maken van een connectie. Er ging een week voorbij zonder antwoord. Op het werk bleven zich incidenten afspelen, mijn werkgeheugen raakte vol, het melkpannetje borrelde die week nog een paar keer over, en die spanningen nam ik mee naar huis. Een week later vroeg ik aan mijn Obi Wan Kenobi of ik hem even mocht spreken na de les en legde uit dat ik graag in contact wilde komen met de gastdocent van de week daarvoor en legde uit waarom. Hij begreep mijn vraag direct en ook de urgentie ervan en stuurde nog diezelfde dag een bericht naar de Zendocent in opleiding en kok in één.

Diezelfde week maakte we een afspraak en een week later zaten we ’s ochtends aan een thee bij hotel Bunk. We wisselden ervaringen uit, gebruikten humor om ons werk te relativeren en herkenden elkaar in de verhalen die we deelden. Onze kwetsbare kanten als kok werden zichtbaar en ik kreeg tips hoe om te gaan met irritaties en frustratie. De ochtend kon niet beter beginnen en ik dankte hem voor zijn tijd en ruimte. Ik moest denken aan het boek ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’. Je kunt denken wat je wilt, mediteren totdat je een ons weegt, maar uiteindelijke gaat het om de toepassing. Die dag vond ik een “app” om mijn computer, genaamd hersenpan, beter te laten functioneren en daarvoor hoefde ik nog een eens mijn mobiel te gebruiken. Namaste.