Hopelijk geen sprookje, maar een blik in de nabije toekomst. 

5 september 2023,

De eerste schoolbel gaat. Dat betekent dat de kinderen nog vijf minuten mogen spelen op het schoolplein. Normaal gaan dan de ouders weer naar huis en laten ze hun kinderen achter. Maar vandaag is anders. Vandaag is een bijzondere dag voor de kinderen van groep 3 van Basisschool de Regenboog waar Meneer Herman voor de klas staat. Vandaag heeft Meneer Hermaan aan alle ouders gevraagd of ze met hun kinderen mee naar binnen komen. Er is namelijk een nieuwsbrief verstuurd naar alle ouders met daarin een vrij heftige boodschap. Omdat de impact op de kinderen te groot zal zijn vond meneer Herman het noodzakelijk om de ouders erbij te hebben op het moment dat hij het nieuws met de kinderen zou gaan delen.

De kinderen van de funkband Princeheerlijk zitten ook in de klas van meester Herman. Drummer Jermain, bassist Jimmy, gitarist en zanger Jill en saxofonist en toetsenist Ronald staan bij elkaar. Het nieuws wat ze hebben gelezen in de brief van school is binnen gekomen bij de mannen. Om het wat te relativeren beginnen ze over hun tijd dat ze nog ‘On The Road’ waren als band. Heel vaak traden ze niet op, maar ze oefenden wel steevast in het buurthuis op donderdagavond. Grote ambities hadden ze niet, maar muziek was voor de vrienden hun grootste passie. De jamsessions zagen ze lange tijd als perfecte uitlaatklep. Music for the mind. In hun jonge jaren traden ze geregeld op in cafe’s of op bruiloften. Vooral die keren dat ze in de Bijlmer moesten optreden bij Surinaamse trouwerijen bleven bij. Dat kwam door hun gezamenlijke liefde voor heerlijke roti met kousenband, en natuurlijk de Borgoe-rum. Als ze niet ergens konden slapen, dan reden ze vaak de avond nog terug. Robert en Jill hadden een rijbewijs en vonden het niet erg om een drankje over te slaan. Door de adrenaline en de kick van het optreden gingen de verhalen op de terugweg dan vaak nergens over, of juist over alles. “Jimmy! Waarom gaan wij toch zo lekker op Borgoe?” zei Jermain dan vaak. “Haha, dat lijkt me logisch, onze roots liggen toch rond het Carribisch gebied, compadre!” aldus Jimmy. Ja die mooie afro krullenbossen haar verraadden hun komaf. Desalniettemin kon Jill er ook wat van. Zijn roots lagen bijna 20.000 km verder naar het westen, in Indonesië. Ronald was soms een beetje jaloers op zijn gappies. Hijzelf had ooit een stamboomonderzoek gedaan en was niet verder gekomen dan een verdwaald familielid in België en een oma die wel drie jaar als verpleegster had gewerkt in Nederlands-Indië net na de Tweede Wereldoorlog, maar zij was zo Nederlands als patat met een frikandel speciaal. Zijn opa vertelde wel eens verhalen dat zijn voorouders zeevaarders waren en af en toe een koopvaardij schip plunderden, maar dit had Ronald nooit als de waarheid gezien. De anderen jongens dolden wel eens met Ronald dat hij nooit dezelfde funky groove zou hebben als zij. Ronald pakte ze dan altijd terug met een waslijst aan witte bands uit de jaren ’70’s en ’80’s die de groove hadden. “Misschien ben ik wel een Jood? Net als de leden van the Beastie Boys of Steely Dan? En wat dacht je van de antropoloog David Byrne? Funky enough?” Plagen hoorde erbij, cynisme zorgde voor verbroedering en iedereen accepteerde elkaar in de groep. Dat was dan ook de reden dat ze hun kinderen jaren later naar dezelfde school brachten. Zo konden ze nog af en toe samen komen om anekdotes op te halen en af en toe te fantaseren over nieuwe tours als de kinderen weer uit huis zouden gaan. Dromen hield ze jong. 

Meester Herman kwam naar buiten en regelrecht op de mannen afgelopen. “Wat fijn dat jullie er zijn. Alsof de tijd heeft stilgestaan. De leden van Princeheerlijk weer samen op dit plein,” zei Meester Herman. “Goed dat jullie een bas, gitaar, conga’s en saxofoon hebben meegenomen,” kijkende naar de vier vrienden. “Oke het is dan wel niet jullie genre, maar hebben jullie ‘Three little birds’ ingestudeerd?” De mannen knikten toch een beetje nerveus. Ze waren gevraagd om voor wat afleiding en kalmering te zorgen, maar niemand zou kunnen voorspellen hoe de reactie van de kinderen zou zijn na het brengen van de boodschap van Meester Herman aan de kinderen. De vrolijke noten van Bob Marley & The Wailers zouden voor verlichting moeten zorgen.

De tweede bel ging. Alle kinderen stormden naar binnen met daarop volgend Meneer Herman, en daar weer achter de ouders. De aula zat goed vol. Kinderen zaten naast hun ouders op de grond. Met aandacht luisterden ze naar de reggae klassieker van Bob Marley, unplugged uitgevoerd door Princeheerlijk. ‘Saying Don’t Worry Bout a thing, cause every little thing, gonna be allright.’ De mannen waren nog steeds op elkaar ingespeeld, al waren hun stemmen duidelijk ouder geworden, en klonk het hier en daar wat roestig, ze namen om de beurt de leiding. Hier en daar zongen ze zelfs meerstemmig, waardoor het zelfs wat weg kreeg van een gospel. Na de laatste noot kregen de mannen een daverend applaus van de kinderen, overige ouders en Meneer Herman en gingen zitten naast hun kinderen die natuurlijk opvielen tussen de rest, omdat ze duidelijk de streken hadden gekregen van hun papa’s en schoonheid van de mama’s. 

Nu werd het tijd voor de boodschap. Meneer Herman liep naar voren en ging staan voor zijn groep kinderen. Hij begon een beetje te wiebelen, maar vond uiteindelijk toch de moed om te spreken.

‘Mooie kleine mensen, jullie voelen vast dat ik iets belangrijks moet vertellen. Vandaag zijn jullie ouders meegekomen omdat ik zulk groot nieuws niet alleen kan overbrengen. Jullie ouders kun je straks vragen stellen als je iets niet begrijpt. Daarom zijn ze hier om mij te ondersteunen, want samen staan we sterker dan alleen. Ik weet niet goed hoe ik moet beginnen en ik kan het ook niet anders brengen dan zo. Jullie weten inmiddels al dat er Corona in de wereld is. In het jaar waarin jullie geboren zijn en jullie ouders voor de eerste keer vader en moeder zijn geworden, is er een virus ontstaan dat uitgroeide tot een pandemie. Dit woord mogen jullie vergeten, maar als je het toch onthoudt, kun je er thuis over praten met jouw ouders. In het begin was het heel erg. Tijdens jullie geboorte mochten sommige papa’s zelfs niet mee naar de verloskamer. Daarvoor, voor Corona zeg maar, was dat allemaal een stuk makkelijker. Toen kwamen mensen samen om geboorte te vieren. Er bestond zelfs zoiets als babyshowers. Maar dit is geen geschiedenisles. We leven nu, samenkomen kan weer wel, maar we moeten altijd op blijven letten. Corona is nu op de meeste plekken verdwenen, maar er is dit weekend op een plek een heel oud iemand overleden aan de gevolgen van Corona. Jullie weten dat vast nog wel van jullie eigen opa’s en oma’s, sommige van jullie zijn ook opa’s en oma’s verloren.’ De kinderen knikten en keken elkaar aan. ‘Maar jullie weten ook dat dit bij het leven hoort. Gelukkig komt na een tijd van rouw, vraag jullie ouders maar wat dit inhoudt als je het vergeten bent, altijd weer ruimte voor lachen en plezier maken. Dan blijven alleen de mooie herinneringen over. En als je dan toch verdrietig wordt dan denk je aan die leuke en fijne herinneringen. Net als in het liedje dat jullie zojuist hoorde. Alleen werd dat lied in een beetje rare taal gezongen, waardoor jullie het misschien maar vreemd vonden. Daarom zal ik er niet te lang omheen draaien, maar dit weekend, ergens in een kasteel in Spanje is Sinterklaas overleden aan de gevolgen van Corona…..’

Stilte. Open monden. De kinderen van basisschool de regenboog kijken elkaar met grote ogen aan. En zoeken bevestiging bij hun ouders. Hier en daar klinkt een huivering, sommige kinderen snikken en vallen in de armen van hun ouders. 

‘Kinderen, Sinterklaas was een goed man en heeft een testament geschreven. Dat is een soort lijstje met laatste wensen, net zoiets als een verlanglijst die jullie eind november in jullie schoen doen. Daarin heeft hij een wens achter gelaten wie hem mag opvolgen. Hij schrijft in zijn testament dat de keuze voor hem niet moeilijk was en dat er maar een iemand geschikt is voor deze functie. Deze meneer kennen jullie allemaal omdat we het vaak over hem hebben gehad in de klas en is voelde zich heel vereerd.’ “Hij woont alleen wat verder weg en spreekt maar een beetje Nederlands. Wel kan hij goed praten in dezelfde taal als je net hoorde in het liedje. De andere taal die hij spreekt kunnen jullie wel perfect verstaan. Weten jullie nog hoe die gekke taal heet?” ‘Zulu,’ schreeuwen de kinderen in koor! Meester Herman kan een lach niet onderdrukken en met een diepe en zware stem overstemt hij de enthousiaste kinderen: ‘Ubuntu Ngumuntu Ngabantu!’ De kinderen proberen de meester na te doen. En de verbijstering van nog geen drie minuten geleden is omgeslagen in een speelsheid en enthousiasme.

‘Jongens, even tot de orde. Want ik heb nog meer nieuws. Groot nieuws. Op 5 december zal Nelson Mandela naar basisschool De Regenboog komen en zal jullie komen vertellen over Ubuntu en jullie nog meer Zulu woorden leren. Hij heeft jullie gevraagd om die dag allemaal twee cadeautjes mee te nemen van thuis. Die cadeautjes mogen iets zijn wat je al lang in huis hebt, maar waar je zelf eigenlijk nooit meer mee speelt of iets mee doet. En als je nu nog geen afstand kan doen van al dat speelgoed dan gaf hij aan als idee dat je ook iets zelf mag maken: dat kan zijn een gedicht, een lied, een kunstwerk, schilderij of tekening. Een eigen creatie van jezelf die voor iedereen leuk kan zijn. De helft van de cadeaus worden dan in een kring gelegd voor een ruilspel en de andere helft van de cadeaus neemt Nelson Mandela mee naar Zuid-Afrika, omdat daar heel veel kinderen zijn die helemaal niks hebben. Die verandering wil Nelson Madiba Mandela invoeren, omdat hij anders dan Sinterklaas, niet zoveel geld heeft om voor alle kinderen in de wereld een cadeau te kopen.‘

Na het horen van deze woorden beginnen de kinderen van de regenboog te juichen! Ze springen op en beginnen met elkaar te dansen door de zaal. Vreugde, plezier en gelukzaligheid verspreiden zich door de ruimte! Meneer Herman laat de kinderen vijf minuten uitrazen en heeft nu pas voor het eerst oog om naar de ouders van de kinderen te kijken. Ouders die nog steeds, als een boeddhistische monnik in meditatie, op de grond zitten. Aan de grond genageld. De ouders hadden deze reactie niet verwacht. Meneer Herman weet ook dat voor veel ouders een oude traditie inleveren voor iets nieuws soms moeilijk is, maar af en toe is een revolutie nodig om tot inkeer te komen. Hij hoopt dat deze “schokbeweging” uiteindelijk zal zorgen voor iets dat sommige mensen het “butterfly effect” noemen. Of dat dit keer door de nieuwe aanstelling van een goedheiligman bereikt wordt is natuurlijk de vraag, maar Meneer Herman voelt dat zijn hart langzaam rustig begint te kloppen, zijn hoofd langzaam het hoofdpijndossier verwerkt en dat er ruimte komt voor vrijheid in gedachte. Hij loopt van het podium af en loopt tussen de ouders door naar het midden van de aula. Hij fluistert naar de bandleden van Princeheerlijk. Misschien is het nu tijd voor wat soul. Hebben jullie het nog in jullie? Het is denk ik tijd voor wat Felabration. De vier vrienden beginnen te glunderen. “Het podium is voor jullie….”! 

Dit verhaal wil ik opdragen aan alle ouders die geloven dat hun kinderen zullen opgroeien in een mooie wereld waar omgekeken wordt naar elkaar en geen plek is voor uitbuiting, vernedering, racisme, seksisme, onderdrukking en broedermoord.

“Love Is Stronger Than Pride” – Sade 

RIP GEORGE FLOYD (geboren op 14-10-1973, overleden op 25-05-2020) 

Nawoord

Ik heb dit verhaal geschreven vanuit mijn hart en niet vanuit mijn hoofd. Het is op 5 december 2023 exact tien jaar geleden dat Nelson Madiba Mandela overleed. En als er een hemel is, waarvan je kunt neerkijken op de aarde dan denk ik dat Madiba moet huilen. Qua naastenliefde, verdraagzaamheid en tolerantie is er niet veel meer over van zijn verzoeningscampagne. In Johannesburg en de rest van Zuid-Afrika ligt het hele leven stil. De Gaza strook wordt platgewalstdoor verwoestende bommen, omdat er nog steeds Joodse mensen worden gegijzeld. De apocalyps is daar gaande. Het enige licht dat je daar nu ziet is het licht van de verbrandingsmotor van kruisraketten. “The horror”.

Ik voel me dus genoodzaakt te schrijven. Daarom deel ik dit verhaal, dat ik op mijn verjaardag 5 juni 2020 schreef, opnieuw. Het wordt tijd voor een nieuwe Nelson Madiba Mandela, om de bipolaire werelden met elkaar in verbinding te brengen en mensen met verschillende motieven weer te laten verzoenen.

Ik ben dankbaar voor de plek waar ik ben opgegroeid. Een warm nest. Ondanks dat ik ook wel eens ruzie heb gemaakt en periodes heb gekend dat ik me gingen afzetten tegen mijn ouders, weet ik nu dat ik ben opgegroeid in een liefdevolle omgeging waar we de ruimte kregen om verbindingen aan te gaan met mooie mensen en naast jezelf ontwikkelen ook aandacht moesten hebben voor het talent van anderen.

Mijn ouders stimuleerde me om de verbinding aan te gaan en mensen alleen aan te spreken op gedrag. Als je die talenten van andere ziet en samen laat smelten tot één geheel dan kunnen er hele “grootse” dingen ontstaan. Mijn Moeder opende de deur van ons huis, mi casa su casa, voor iedereen en maakte van ons huis een creatieve broedplaats. Iedereen was welkom. Mijn vader daagde me uit en voorzag mij van de juiste leerstof. En de les die mij het meeste greep was zijn lezing (met fikse literatuurlijst) over Ubuntu. Ik ga nu niet uitleggen wat Ubuntu is, daarvoor moeten jullie maar surfen op internet, of bij mij langs komen om te bladeren in een van de boeken die daar over gaan. Over Ubuntu wordt soms wat lacherig gedaan en daarom zal ik het proberen uit te leggen aan de hand van een quote uit het werk van de schrijver Alexander Dumas père. Want als ik kinderen zou onderwijzen dan zou ik Ubuntu omschrijven met de woorden uit ‘De Drie Musketiers‘:

‘Eén voor allen, allen voor één!’ – Alexander Dumas Père

“Umuntu Ngmuntu Ngbantu”

“Ik ben, omdat wij zijn!”